ဈေးများဌာန

၁။ နိဒါန်း

ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ရှိ အစိုးရဌာနများအနေဖြင့် လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရာ၌ လျင်မြန်မှန်ကန်စွာလည်ပတ်နိုင်ရေးအတွက် လိုအပ်သည့် စံချိန်စံညွှန်းညီ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို Standard Operation Procedure (SOP) အဖြစ် ထုတ်ပြန် ကျင့်သုံးကြရန် နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံ ပုဂ္ဂိုလ်မှ လမ်းညွှန်မှုပြုထားသည်နှင့်အညီ ရန်ကုန် မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ၊ ဈေးများဌာန၏ ဝန်ထမ်းများအနေဖြင့် ရုံးလုပ်ငန်းများ စနစ်တကျနှင့် တိကျမှန်ကန်မြန်ဆန်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်စေရန် ဈေးများဌာန၏ Standard Operation Procedure (SOP) အဖြစ်ရေးသားပြုစုတင်ပြခြင်းဖြစ်ပါသည်။

၂။ ရည်ရွယ်ချက်

ကော်မတီရှိဌာနများအနက် ဌာနတစ်ခုဖြစ်သော ဈေးများဌာနသည် ဈေးများဖွင့်လှစ်ပြီး လက်လီလက္ကားရောင်းဝယ် ဖောက်ကားလျက်ရှိသည့်ဈေးလုပ်ငန်းဆိုင်ရာများကို ရှေ့တန်းကျကျ ပြည်သူနှင့်အနီးစပ်ဆုံး ဆက်သွယ်ထိတွေ့ ဆောင်ရွက်နေရသည့် ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည့် အားလျော်စွာ ဌာန၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များ ၊ မူဝါဒများ၊ ဆောင်ရွက်နေသည့် လုပ်ငန်းစဉ်များကို သိရှိနားလည် သဘောပေါက်ပြီး အထောက်အကူဖြစ် စေရန် ရည်ရွယ်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

၃။ သက်ဆိုင်သည့်လုပ်ငန်း၊ ဧရိယာ (Scope)

ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ နယ်နမိတ်(၃၃)မြို့နယ်အတွင်းရှိ အများ ပြည်သူ များ၏ နေ့စဉ် လိုအပ်နေသည့် စား၊ဝတ်၊နေရေးကိစ္စရပ်များအား ဖြည့်ဆည်း ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် မြို့နယ်၊ ရပ်ကွက်အလိုက် ဈေးသစ်တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်ရန်လိုအပ်ချက်များ၊ ဖွင့်လှစ် ထားရှိသည့်ဈေးများအတွင်း စီးပွားရေး အလို့ငှါ လက်လီလက္ကား ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှုများ တိုးမြှင့် လာစေပြီး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော အစားအသောက်နှင့် လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများ ဖြစ်စေရန်နှင့် အများပြည်သူများ၏ နေ့စဉ် လိုအပ်ချက်များကို နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ဈေးများကဲ့သို့ ဖြည့်ဆည်း ဆောင်ရွက်ပေးရန် စီမံခန့်ခွဲနိုင်ရေး ရည်မှန်းချက်ထား ဆောင်ရွက်နေရသည့် ဌာန တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။

၄။ တာဝန်နှင့် တာဝန်ခံများ (Responsibilities)

၅။ ဈေးများဖွင့်လှစ်ထားရှိမှု။

ရန်ကုန်မြို့‌တော်စည်ပင်သာယာနယ်နမိတ်အတွင်း ဈေးများဌာန လက်‌အောက်တွင်အခွန်လွတ်‌ဈေး အပါအဝင် ဈေး‌ပေါင်း(၁၈၃)ဈေးရှိပြီး ဈေးများကို တည်‌နေရာ၊ ဈေးရုံ များတည်‌ဆောက်မှုအ‌ခြေအ‌နေ၊ ရောင်းဝယ်စည်ကားမှု၊ ဈေးသည်အ‌ရေအတွက်တို့‌ပေါ်မူတည်၍ ဈေး အဆင့် က၊ ခ၊ ဂ၊ဃ တို့ ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားပါသည်။

၆။ လုပ်ငန်းတာဝန်များ

ဈေးများဌာန၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်-

(က) ရန်ကုန်မြို့‌တော်စည်ပင်သာယာနယ်နမိတ်အတွင်း ဖွင့်လှစ်ထားရှိ‌သော ဈေးများ တွင် ဆိုင်ခန်းများအငှားချထားခြင်း၊‌ဈေးစည်းကမ်း‌ဖောက်ဖျက်သည့်ဆိုင်များအား ပြန်လည် သိမ်းယူခြင်း နှင့် ဆိုင်ခန်းအား တရားဝင်လွှဲ‌ပြောင်းထားသူများအား ရောင်းချ သတ်မှတ်ခွင့်ပြုခြင်း။
(ခ) သတ်မှတ်ထား‌သော ဈေးစည်းကမ်းများကို ကြီးကြပ်ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ စည်းကမ်း‌ဖောက် ဖျက်သူများအား အ‌ရေးယူခြင်း။
(ဂ) ဈေးအသီးသီးအတွက် ဈေးခွန်‌ပြေစာများနှင့် ဈေး‌ကောက်လက်မှတ်များကိုထုတ်‌ပေးခြင်း၊ ဈေးခွန်‌ ဈေး‌ကောက်များ ပြည့်ဝစွာ‌ကောက်ခံရရှိရန် ကြီးကြပ်‌ဆောင်ရွက်ခြင်း။
(ဃ) ဈေး၏ လုံခြုံ‌ရေးနှင့် သန့်ရှင်း‌ရေးကို စနစ်တကျ‌ကောင်းမွန်‌စေရန် စီမံ ကြီးကြပ်‌ဆောင်ရွက်ခြင်း။
(င) ဈေးများကို စီမံအုပ်ချုပ်သည့် ဈေးတာဝန်ခံအဆင့်ဆင့်နှင့် ဈေးသန့်ရှင်း‌ရေး၊ လုံခြုံ‌ရေး ဝန်ထမ်းများအား တင်ပြခန့်ထားခြင်း၊ ၎င်းတို့၏ တာဝန်များကို ခွဲ‌ဝေ သတ်မှတ်ခြင်း။
(စ) ဈေးရုံအ‌ဆောက်အဦးများရှိ ဆိုင်‌နေရာပုံစံများ၊ ဈေးဆိုင်စာရင်းများနှင့်‌ ဈေး လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ စာရင်းဇယားများကို ပြုစုထိန်းသိမ်းခြင်း။
(ဆ) ဈေးများဌာန၏ ရုံးတွင်းလုပ်ငန်းများကို ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲ‌ဆောင်ရွက်ခြင်း။
(ဇ) ဈေးလုပ်ငန်းများနှင့်ပတ်သက်၍ အခြားအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပေါင်းစပ် ညှိနှိုင်း‌ ဆောင်ရွက်ခြင်း။
(ဈ) ဈေးအသီးသီးရှိ ဈေးရုံများ၊ ဈေးဆိုင်ခန်းများ၊ ဈေးတာဝန်ခံရုံးများ ပြင်ဆင် ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ဈေးအတွင်း ရေ‌ပေး‌ရေးစနစ် လျှပ်စစ်မီးနှင့် အခ‌ပေး အိမ်သာ များ ပြင်ဆင်ထိန်း သိမ်းခြင်း လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခြင်း။
(ည) ဈေးဆိုင်ခုံများ တိုးချဲ့ခြင်း၊ ပြင်ဆင်ခြင်းကို စီစစ်ခွင့်ပြုခြင်း။
(ဋ) ကော်မတီမှ အခါအား‌လျော်စွာ သတ်မှတ်‌ပေးသည့် လုပ်ငန်းတာဝန်များကိုအ‌ကောင်အထည်‌ဖော်‌ဆောင်ရွက်ခြင်း။
(ဌ) ဌာန၏ ရ/သုံးမှန်း‌ခြေ‌ငွေစာရင်းများကို ရေးဆွဲတင်ပြခြင်း။

၇။ အသေးစိတ်လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ(Specific Procedure)

၈။ ဈေးများဌာနမှ‌ကောက်ခံလျက်ရှိ‌သော အခွန်အခများ

၉။ ဈေးအဆင့်သတ်မှတ်ခြင်း

ဌာနသည်မြို့‌တော်နယ်နိမိတ်အတွင်းရှိ ဈေးများအား အောက်‌ဖော်ပြပါ အချက်များ‌ပေါ် မူတည်၍ (က)၊ (ခ)၊ (ဂ)နှင့် (ဃ)အဆင့်‌ဈေးများအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည် -
(က) ဈေးတည်‌နေရာ
(ခ) ဈေးအကျယ်အဝန်း
(ဂ) ဈေးရုံခိုင်ခံ့မှု
(ဃ) ဆိုင်ခန်းအ‌ရေအတွက်
(င) ဆိုင်ခန်းဖွဲ့စည်းတည်‌ဆောက်မှု
(စ) ဈေးဝင်‌ငွေရရှိမှု
(ဆ) ရောင်းဝယ်‌ဖောက်ကားမှုစည်ကားမှုရှိ/မရှိ

၁၀။ ဈေးဆိုင်ခန်းများအဆင့်သတ်မှတ်ခြင်း

ဌာနသည် မြို့‌တော်နယ်နိမိတ်အတွင်း စည်ပင်သာယာ‌ဈေးများရှိ ဆိုင်ခန်းများကို ယာယီမှတ်ပုံတင် ဆိုင်ခန်းသို့မဟုတ် မှတ်ပုံတင်ဆိုင်ခန်းများအဖြစ် အဆင့်သတ်မှတ်ရာတွင် အောက်‌ဖော်ပြပါအချက်များ ပေါ်မူတည်၍ သတ်မှတ်နိုင်သည်-
(က) ဈေး၏တည်‌နေရာ
(ခ) ဆိုင်ခန်းဖွဲ့စည်းတည်‌ဆောက်မှု
(ဂ) ဆိုင်ခန်းအကျယ်အဝန်း
(ဃ) ဆိုင်လခနှုန်း
(င) ရောင်းကုန်အမျိုးအစား
(စ) ရောင်းဝယ်‌ဖောက်ကားမှု စည်ကားခြင်း ရှိ/မရှိ
ဌာနသည်မှတ်ပုံတင်ဆိုင်ခန်းများအပြင် ဈေးဧရိယာအတွင်း ပျံကျ‌ဈေး‌ရောင်းသူများကို လစဉ်ပျံကျ‌ဈေး ကောက်ကတ်ပြားဖြင့်လည်း‌ကောင်း၊ ရွက်ဆုတ်‌ပြေစာဖြင့်လည်း‌ကောင်း ယာယီ‌ဈေး‌ရောင်းချခွင့်ပြုနိုင်သည်။

၁၁။ ဆိုင်ခန်းအငှားချထားခြင်း၊ ယာယီပိတ်သိမ်းခြင်းနှင့် ပြန်လည်သိမ်းယူခြင်း

၁၂။ ဆိုင်ငှား အမည်‌ပြောင်းခြင်း

၁၃။ နှစ်စဉ်မှတ်ပုံတင်‌ကြေးသတ်မှတ်‌ကောက်ခံခြင်း

၁၄။ တစ်ဆင့်ငှားရမ်းခြင်း

၁၅။ အကူ‌ဈေးသည်ထားရှိခြင်း

၁၆။ ရောင်းကုန်‌ပြောင်းလဲ‌ရောင်းချခြင်း

၁၇။ ဆိုင်ခန်း၏သတ်မှတ်အတိုင်းအတာထက်‌ကျော်၍‌ရောင်းချခြင်း

၁၈။ ဆိုင်းဘုတ်၊ ကြော်ငြာဘုတ် တပ်ဆင်ချိတ်ဆွဲခွင့်ပြုခြင်း

၁၉။ လျှပ်စစ်မီးတပ်ဆင်သုံးစွဲခွင့်ပြုခြင်းနှင့် ရပ်စဲခြင်း

၂၀။ ဆိုင်ခန်းပြင်ဆင်ခြင်း

၂၁။ အ‌ထွေ‌ထွေ

၂၂။ ‌ဈေးများဆိုင်ရာနည်းဥပ‌ဒေ

ရန်ကုန်မြို့‌တော်စည်ပင်သာယာ‌ရေး‌ကော်မတီ၊ အမိန့်‌ကြော်ငြာစာအမှတ် (၇/၉၉)ဖြင့် ဈေးများ ဆိုင်ရာ နည်းဥပ‌ဒေများကို ၁၉၉၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်‌နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါသည်။

ဈေးများဌာနတွင် ပြဌာန်းထားသည့် စည်းကမ်းချက်များ
ဈေးဆိုင်ခန်းအငှားချထားခြင်းခံရသူများ လိုက်နာရမည့်စည်းကမ်းချက်များ
ဈေးအသီးသီးရှိ မှတ်ပုံတင်ဆိုင်ခန်းများ၊ ယာယီမှတ်ပုံတင်ဆိုင်ခန်းများတွင် အငှား ချထားခံရသူများ လိုက်နာရမည့်စည်းကမ်းချက်များကို ဆိုင်ငှားမှတ်ပုံတင်စာအုပ်များတွင်လည်း‌ကောင်း၊ ဈေးတာဝန်ခံရုံးများတွင် လည်း‌ကောင်း ထုတ်ပြန်‌ကြေညာထားပါသည်။

ပျံကျ‌ဈေးသည်များလိုက်နာရမည့်စည်းကမ်းချက်များ
ဈေးများအတွင်း မှတ်ပုံတင်ဆိုင်ခန်း၊ ယာယီမှတ်ပုံတင်ဆိုင်ခန်းများမှအပ ပျံကျလာ‌ရောက်ရောင်းချ‌သော ဈေးသည်များအနက် နေ့စဉ်ပုံမှန်လာ‌ရောက်‌ရောင်းချသည့်‌ဈေးသည်များကို ပျံကျကတ်ပြားများဖြင့် တစ်လတစ်ကြိမ်‌ဈေး‌ကောက်‌ကောက်ခံပြီး ရံဖန်ရံခါ လာ‌ရောက်‌ရောင်းချသည့် ဈေးသည်များကိုဈေး‌ကောက်(ရွက်ဆုတ်)လက်မှတ်ဖြင့် (၄' x ၄')ပတ်လည်တစ်‌နေရာ ၁၀ဝိ/-နှုန်း(သီရိမင်္ဂလာဈေးကျပ် ၁၅ဝိ/-နှုန်း) နေ့စဉ်‌ကောက်ခံပါသည်။ ယင်းပျံကျ‌ဈေးသည်များ လိုက်နာရန် ထုတ်ပြန် ထားသည့် စည်းကမ်းချက်များကို လိုက်နာဆောင်ရွက် ရပါသည်။

ဈေးသာယာ‌ရေးအဖွဲ့များလိုက်နာရမည့်စည်းကမ်းချက်များ
ဈေးများတွင် ဈေးသူ‌ဈေးသားများ၏ကိုယ်စား ဈေးများဌာနနှင့်ပူး‌ပေါင်း၍ ဈေးဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်‌ရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ဈေးသာယာ‌ရေးအဖွဲ့များကို ဖွဲ့စည်းထားပြီး ယင်းအဖွဲ့များ လိုက်နာရမည့် စည်းကမ်းချက်များကို သတ်မှတ်ထားရှိပါသည်။

၂၃။ ဈေးများရှိ ဈေးတာဝန်ခံရုံးများတွင် ထားရှိရမည့် စာရင်းများထားသိုမှုနှင့် မှတ်တမ်းများ ထိန်းသိမ်းခြင်း

၂၄။ ဈေးတာဝန်ခံရုံးများမှ ဈေးအသီးသီးတွင် ဆောင်ရွက်‌ရသောလုပ်ငန်းများ

၂၅။ ‌ဈေးများဌာန၏ နောင်ဆောင်ရွက်နိုင်မည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်း(မူကြမ်း) နှင့် ယခု ဆောင်ရွက်လျှက်ရှိသည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်း နှိုင်းယှဉ်ချက်

  1. ဆိုင်ခန်းအငှားချထားခွင့်ပြုခြင်း
  2. မှတ်ပုံတင်ဆိုင်ငှားအမည်ပြောင်းခွင့်
  3. ‌ဆိုင်ခန်းပြင်ဆင်ခြင်း
  4. လျှပ်စစ်မီးတပ်ဆင်သုံးစွဲခွင့်ပြုခြင်း
  5. ရောင်းကုန်ပြောင်းလဲရောင်းချခွင့်
  6. အကူဈေးသည်ထားရှိခွင့်
  7. ပေကျော်ရောင်းချခွင့်
  8. တစ်ဆင့်ငှားရမ်းရောင်းချခွင့်
  9. ဆိုင်းဘုတ်၊ ကြော်ငြာဘုတ် တပ်ဆင်ချိတ်ဆွဲခွင့်
  10. ဈေးများတွင်အရောင်းမြှင့်တင်ခွင့်ပြုခြင်း
  11. ဈေးများတွင် ရုပ်ရှင်/ ကြော်ငြာ/ ဓာတ်ပုံ ရိုက်ကူးခွင့်

၂၆။ နိဂုံး

ဈေးများဌာန၏ ရုံးလုပ်ငန်း လုပ်ထုံး၊လုပ်နည်း Standard Operation Procedure (SOP) အား ထုတ်ပြန်ခြင်းအားဖြင့် ဝန်ထမ်းများအနေဖြင့် ရုံးလုပ်ငန်းများ စနစ်တကျ မှန်ကန်စွာ လုပ်ဆောင်တတ်ပြီး ကော်မတီသို့သော်လည်းကောင်း၊ ဌာနများအချင်းချင်း သော်လည်းကောင်း၊ မိမိ ဌာနအတွင်းရှိ ဌာနခွဲများ အလိုက်သော်လည်းကောင်း၊ အခြားဌာန များသို့သော်လည်းကောင်း၊ ပြည်သူ များနှင့်သော်လည်းကောင်း ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်ရာတွင် တိကျသေချာပြီး လုပ်ငန်းများ အချိန်မီ ပြီးစီး ဆောင်ရွက်နိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။

၂၇။ နောက်ဆက်တွဲများ

  1. လျှပ်စစ်မီးအမျိုးအစားလိုက်‌ကောက်ခံလျှက်ရှိ‌သောမီတာခနှုန်းထားများ
  2. နှစ်စဉ်မှတ်ပုံတင်‌ကြေးနှုန်းထားများ
  3. ယာဉ်ဝင်ခနှုန်းထားများ
  4. အမိန့်‌ကြော်ငြာစာအမှတ် (၇/၉၉) ဈေးများဆိုင်ရာ နည်းဥပ‌ဒေ
  5. ဈေးဆိုင်ခန်း အငှားချထားခြင်းခံရသူများလိုက်နာရန် စည်းကမ်းချက်များ
  6. ‌ပျံကျ‌ဈေးသည်များလိုက်နာရမည့် စည်းကမ်းချက်များ
  7. ဈေးသာယာ‌ရေးအဖွဲ့ဝင်များ လိုက်နာ‌ဆောင်ရွက်ရမည့် စည်းကမ်းချက်များ
  8. ဈေးတာဝန်ခံရုံးတွင်ထားရှိရမည့် စာရွက်စာတမ်းများ