ရာပြတ်ဌာန

၁။ ပစ္စည်းခွန် အကြောင်းရှင်းလင်းချက်

ရာပြတ်ဌာနဆိုသည်မှာ ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာနယ်နိမိတ်အတွင်းရှိ မရွှေ့မပြောင်းနိုင် သည့် မြေနှင့် အဆောက်အအုံများအပေါ် ပစ္စည်းခွန်စည်းကြပ်ကောက်ခံနိုင်ရေးအတွက် နှစ်စဉ်တန်ဖိုး၊ လစဉ်တန်ဖိုးများ သတ်မှတ်ခြင်း၊ တွက်ချက်ခြင်း၊ စည်းကြပ်ခြင်း၊ ကောက်ခံခြင်းများ ဆောင်ရွက်ရသော ဌာနတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။

၂။ သက်ဆိုင်သည့်လုပ်ငန်း၊ ဧရိယာ(Scope)

ပစ္စည်းခွန်ဆိုသည်မှာ မြေဖြစ်စေ၊ အဆောက်အအုံဖြစ်စေ၊ မြေနှင့် အဆောက်အအုံအပေါ်တွင် ဖြစ်စေ 4င်းတို့၏ နှစ်စဉ်တန်ဖိုးအပေါ် သတ်မှတ်ထားသော ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ဥပဒေနှင့်အညီ ကောက်ခံ သော အခွန်ကိုဆိုသည်။ ပစ္စည်းခွန်တွင် အထွေထွေခွန်၊ မီးခွန်၊ ရေခွန်၊ အမှိုက်နှင့်အညစ်အကြေးခွန်ဟူ၍ အောက်ပါအတိုင်းပါဝင်ပါသည်-
(က) အထွေထွေခွန်ဆိုသည်မှာ မြို့တော်နယ်နိမိတ်အတွင်းရှိ အများပြည်သူဆိုင်ရာ လမ်းများ၊ တံတားများ၊ ရေမြောင်းများ၊ ဈေးများ၊ ပန်းခြံများ၊ အားကစားကွင်းစသည်များ တည်ဆောက်ခြင်း၊ ဖောက်လုပ်ခြင်း၊ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်းများအတွက် ဥပဒေနှင့်အညီ စည်းကြပ်သည့် အခွန်ကိုဆိုသည်။
(ခ) မီးခွန်ဆိုသည်မှာ မြို့တော်နယ်နိမိတ်အတွင်း အများပြည်သူနှင့်သက်ဆိုင်သည့် နေရာနှင့် အဆောက်အအုံများတွင် မီးထွန်းပေးခြင်းတို့အတွက် ဥပဒေနှင့်အညီ စည်းကြပ်ကောက်ခံ သော အခွန်ကိုဆိုသည်။
(ဂ) ရေခွန်ဆိုသည်မှာ ရေဖြန့်ဝေခြင်းအတွက် ကော်မတီက ဥပဒေနှင့်အညီ ကောက်ခံသည့် အခွန်ကိုဆိုသည်။
(ဃ) အမှိုက်နှင့်အညစ်အကြေးခွန်ဆိုသည်မှာ မြို့တော်နယ်နိမိတ်အတွင်းရှိ အမှိုက်နှင့်အညစ် အကြေးများကို စုစည်းသိမ်းဆည်းခြင်း၊ စွန့်ပစ်ခြင်း၊ ဖျက်ဆီးခြင်း၊ မိလ္လာသန့်စင်ခြင်း လုပ်ငန်းများနှင့် ရေစီးရေလာကောင်းမွန်စေရန် ရေမြောင်းများ ရှင်းလင်းခြင်းတို့အတွက် ဥပဒေနှင့် အညီ စည်းကြပ်ကောက်ခံသည့် အခွန်ကိုဆိုသည်။

၃။ နှစ်စဉ်တန်ဖိုးအကြောင်းရှင်းလင်းချက်

နှစ်စဉ်တန်ဖိုးဆိုသည်မှာ ပစ္စည်းခွန်စည်းကြပ်မည့် မြေနှင့်အဆောက်အအုံကို မည်သည့် အသုံး အဆောင်ပရိဘောဂမျှမပါဝင်ဘဲ ငှားရမ်းပါက တစ်နှစ်အတွက် ရရှိနိုင်မည်ဟု မျှော်မှန်းထားသော တန်ဖိုး ငွေကိုဆိုသည်။ ယင်းစကားရပ်တွင် ပစ္စည်းခွန်စည်းကြပ်မည့် မြေနှင့်အဆောက်အအုံအပေါ် ကော်မတီက အခါအားလျော်စွာ သတ်မှတ်ပေးသည့် အခြေခံစည်းကြပ်နှုန်းဖြင့် တွက်ချက်မှုများအရ ရရှိလာမည့် တန်ဖိုးငွေလည်း ပါဝင်သည်။

၄။ အသေးစိတ်လုပ်ထုံးလုပ်နည်း(Specific Procedure)

ရာပြတ်ဌာနအနေဖြင့် ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ ဝင်ငွေစာရင်းသို့ ကောက်ခံ ပေးသွင်းလျက်ရှိသော ပစ္စည်းခွန်အမျိုးအစားများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည်-